Ο Λάμπρος Κατσώνης γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1752 . Από τα 17 του εργάστηκε στα καράβια ως ναυτικός και το 1770 κατετάγη στο ρωσικό ναυτικ...
Ο Λάμπρος Κατσώνης γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1752 . Από τα 17 του εργάστηκε στα καράβια ως ναυτικός και το 1770 κατετάγη στο ρωσικό ναυτικό. Με εντολή της Μεγάλης Αικατερίνης, επέστρεψε στη Μεσόγειο, συγκρότησε στολίσκο με καταδρομικά πλοία, τα οποία έγιναν ο φόβος και τρόμος των Τούρκων . Κατάφερε να ελέγχει όλο το Αιγαίο, χρησιμοποιώντας την Τζιά ως ορμητήριο του. Καλούσε τους Έλληνες να μην πληρώνουν φόρους και να επαναστατήσουν εναντίον των Οθωμανών, ενώ κούρσευε τα πλοία τους.
Ο Σουλτάνος εξαπέλυσε εναντίον του τον τουρκικό στόλο, οι δυο στόλοι συναντήθηκαν, στο Κάβο Ντόρο, στο φημισμένο πέρασμα μεταξύ Εύβοιας και Άνδρου. Αυτή την φορά, ο θρυλικός καπετάνιος ηττήθηκε από τον τουρκικό στόλο, που υπερτερούσε αριθμητικά. Αναγκάστηκε να πυρπολήσει ο ίδιος της ναυαρχίδα του και διέφυγε με δύο μικρά πλοία για τα Κύθηρα, όπου βρήκε καταφύγιο. Από την άτυχη ναυμαχία προέκυψε το "αν σ' αρέσει μπάρμπα-Λάμπρο, ξαναπέρνα από την Άνδρο".
Εν τω μεταξύ, ο ρωσο-τουρκικός πόλεμος είχε λήξει και οι Ρώσοι του ζήτησαν να σταματήσει τις επιθέσεις, ο Κατσώνης αδιαφόρησε «Αν η Αικατερίνη υπέγραψε ειρήνη με τους Τούρκους, εγώ δεν υπέγραψα ακόμα τη δική μου» και συνέχισε ακάθεκτος την πορεία του ως ο θαλασσομάχος της ανεξαρτησίας της Ελλάδας.
Τελικά επέστρεψε στη Ρωσία, λόγω της γενναιότητας του έγινε δεκτός ως ήρωας, για τις υπηρεσίες του πρόσφεραν 22.000 εκτάρια γης στην Κριμαία και 470.000 ρούβλια και με αυτά έχτισε το πολυτελές σπίτι του, 3 χιλιόμετρα από τη Γιάλτα που το ονόμασε "Λιβαδιά" για να τιμήσει την καταγωγή του! Ασχολήθηκε με τη γεωργία μέχρι τον θάνατό του, το 1805, σε ηλικία 52 ετών.
Μετά τον θάνατο του, ο Τσάρος Νικόλαος Β’ το μετέτρεψε σε θέρετρο, γνωστό ως “Livadia Palace”. Στο πιο πολυτελές κτίριο της Κριμαίας τον Φεβρουάριο του 1945 έγινε η «Διάσκεψη της Λιβαδειάς» ή «Διάσκεψη της Γιάλτας» μεταξύ Ρούσβελτ, Στάλιν και Τσώρτσιλ που καθόρισε τις ζώνες επιρροής μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σήμερα λειτουργεί ως συνεδριακός χώρος, παντού είμαστε βρε παιδί μου!
* Κείμενο και φωτογραφίες από τον εξαιρετικό Δημήτρη Τριάντο.
